Pytania i odpowiedzi

Najczęściej zadawane pytania

1. Dlaczego wybrano akurat taką lokalizację?

Wyznaczona lokalizacja zapewnia doskonałe skomunikowanie lotniska z transportem drogowym i kolejowym przy jednoczesnym zmniejszeniu oddziaływania na środowisko, w tym ograniczeniu hałasu na terenach gęsto zaludnionych. Najważniejszy port komunikacyjny w Polsce musi powstać w pobliżu istniejących węzłów, albo tych, które mogą zostać łatwo wybudowane. Wybrane położenie pozwala na umożliwienie połączenia CPK z każdą z głównych aglomeracji Polski w czasie do 2,5 godziny (w okresie startowym), a docelowo w czasie do 2 godzin. Technologicznie system kolejowy jest w stanie osiągnąć ten standard dla wszystkich polskich aglomeracji poza Szczecinem (w odniesieniu do niego pierwszoplanową rolę mogą odgrywać wewnątrzkrajowe połączenia lotnicze).

Lokalizacja ta ujęta jest w "Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego", który został przyjęty jednogłośnie przez Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwałą nr 180/14 na posiedzeniu 7 lipca 2014 r.

Ważnym argumentem była też dostępność terenu o rolniczym charakterze i niskointensywnej zabudowanie mieszkaniowej. Rezerwa terenowa wokół portu lotniczego musi zapewnić swobodną rozbudowę lotniska, ale i tzw. Airport City, czyli hoteli, centrów konferencyjnych, obiektów biurowo-administracyjnych, parków biznesu.

2. Kiedy będzie znane ostateczne położenie CPK?

Obecnie trwają dokładne analizy pozwalające na doprecyzowanie dokładnego umiejscowienia lotniska i węzła kolejowego, a także położenia pasów startowych względem stron świata. Od tej decyzji zależą m.in. kierunki startów i lądowań, a więc podstawowa kwestia z punktu widzenia okolicznych mieszkańców.

Wstępny plan lotniska będzie znany do połowy 2019 r. Wówczas ma być rozstrzygnięty konkurs na koncepcję architektoniczną lotniska oraz koncepcję urbanistyczną terenów otaczających lotnisko. W 2019 roku nastąpi rezerwacja obszaru inwestycji, a więc oficjalne wyznaczenie terenu dla dwóch potencjalnych lokalizacji CPK. W 2020 roku, na podstawie decyzji lokalizacyjnej, która będzie wydana przez Wojewodę zostanie wskazana ostateczna lokalizacja CPK. 

3. Ile czasu w założeniu przeznaczono na negocjacje z mieszkańcami? Do kiedy muszą zakończyć się wykup gruntów i wywłaszczenia?

Intencją Pełnomocnika jest nabycie ziemi pod teren CPK w drodze dobrowolnych negocjacji oraz umów cywilno-prawnych na nabycie nieruchomości. 

Czas na sprzedaż ziemi i przeprowadzkę będzie wynosił półtora roku. Jest to zgodne z oczekiwaniami właścicieli działek, którzy w trakcie spotkań z Pełnomocnikiem oraz jego przedstawicielami postulowali założenie co najmniej jednego roku z przeznaczeniem na negocjacje. Zgodnie z zapisami ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym mieszkańcy z terenu objętego inwestycją będą mieli czas do końca 2019 r. na negocjacje, wybór nieruchomości zastępczych i zmianę miejsca zamieszkania. Dopiero gdy negocjacje zakończą się niepowodzeniem, w 2020 r. rozpoczną się procedury odszkodowawcze, które potrwają kolejne cztery miesiące. 

4. Kto będzie mógł otrzymać odszkodowanie z uwagi na budowę CPK?

Każdy właściciel posiadający ziemie na wskazanym w maju 2018 r. terenie inwestycyjnym CPK będzie mógł sprzedać ją z przeznaczeniem na teren portu w terminie do końca 2019 r. W ustalonym indywidualnie wynagrodzeniu uwzględniona będzie nie tylko wycena nieruchomości, ale również przeznaczenie tej nieruchomości na port komunikacyjny. Na podstawie umowy będzie można również otrzymać nieruchomość zastępczą z zasobów Państwa, o co najmniej równej wartości transakcyjnej jak zbywana nieruchomość.

Wszyscy właściciele gruntów objętych decyzją lokalizacyjną Wojewody (początek 2020 r.), którzy nie zdecydują się wcześniej na sprzedaż nieruchomości, otrzymają odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia. Osoby objęte decyzją administracyjną będą miały 120 dni na opuszczenie nieruchomości. 

Dodatkowe odszkodowania będą przysługiwać rolnikom uczestniczącym w krajowych i unijnych projektach z dofinansowaniem. Spółka Celowa będzie przejmować zobowiązania z tego tytułu. 

5. Kto będzie mógł otrzymać nieruchomość zastępczą? Gdzie będą znajdować się te nieruchomości?

Właściciele nieruchomości będą mieli możliwość przeprowadzki do wybranej przez siebie lokalizacji spośród puli gruntów należących do Skarbu Państwa na terenie całej Polski, w tym w ramach zasobu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), Agencji Mienia Wojskowego (AMW), Lasów Państwowych i Krajowego Zasobu Nieruchomości (KZN). 

6. A co z mieszkańcami, dla których dobra cena za działki to za mało?

Zrobimy wszystko, aby dostosować się do oczekiwań mieszkańców. Specustawa w tym zakresie jest bardzo elastyczna. W przypadku zainteresowania znacznej części mieszkańców, będzie możliwość odtworzenia układu osadniczego w innej miejscowości (tak jak zrobiono to w przypadku wsi Nieboczowy na Śląsku, na terenie której wybudowano zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny) oraz będzie możliwość kontynuowania działalności rolniczej. Grunty zamienne będą co najmniej tej samej klasy, mogą być nawet lepsze i bardziej wartościowe.

7. Kiedy będą znane szacowane ceny gruntów? W ustawie nie ma żadnych widełek cenowych ani informacji o tym, jaki procent budżetu jest przeznaczony na wykup działek i odszkodowania za wywłaszczenia?

Zawarcie cen, a nawet przedziałów cenowych w ustawie byłoby niekorzystne dla sprzedających nieruchomości, gdyż uniemożliwiałoby prowadzenie negocjacji i indywidualnych ustaleń. Ustawa o CPK gwarantuje prawa mieszkańców i najlepsze warunki negocjacyjne ze wszystkich dotychczasowych specustaw. Dzięki temu ceny zakupu nieruchomości nie będą niższe niż ceny nieruchomości przeznaczonych pod autostrady.

Ceny wyjściowe dla każdej nieruchomości będą przygotowywane przez rzeczoznawców majątkowych na podstawie cen transakcyjnych w okolicy.

8. Czy po sprzedaży nieruchomości będę musiał uiścić podatek?

Zarówno w przypadku wywłaszczenia, jak i dobrowolnego zbycia nieruchomości na cele budowy CPK, stosuje się ogólne zasady opodatkowania obowiązujące przy wszystkich inwestycjach celu publicznego. Specustawa dotycząca CPK nie zmodyfikowała w żadnej sposób zasad opodatkowania. Są one następujące:

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Co do zasady, nie istnieje obowiązek zapłaty podatku dochodowego od uzyskanego za nieruchomość odszkodowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT zwolnienie to dotyczy przychodów uzyskanych z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Od tej zasady istnieje zasadniczy wyjątek. Dotyczy on przypadków, gdy właściciel nieruchomości łącznie spełnia następujące warunki:

Inaczej traktowane jest zbycie tzw. resztówki. Zgodnie z orzecznictwem “Przychód uzyskany ze sprzedaży, na podstawie umowy cywilnoprawnej części nieruchomości, pozostałej po wywłaszczeniu nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361), albowiem umowa cywilnoprawna, mocą której dochodzi do zbycia nieruchomości "resztowej" nie może być utożsamiana z umową odpłatnego zbycia na cele uzasadniające wywłaszczenie.” (wyrok NSA w sprawie II FSK 381/14).

W przypadku, gdy wyjątkowo istnieje obowiązek zapłaty podatku dochodowego, wysokość odszkodowania nie jest powiększana o kwotę tego podatku.

Podatek VAT

W przypadku, gdy wywłaszczany jest przedsiębiorcą (płatnikiem VAT) istnieje konieczność zapłaty podatku VAT od zdarzenia dotyczącego nieruchomości, które na podstawie ogólnych zasad podlega obowiązkowi podatkowemu. Kwota tego podatku nie jest doliczana do wartości odszkodowania. Zasada ta wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, które wskazały, że żaden przepis obowiązującego prawa nie przewiduje wprost obowiązku doliczenia równowartości VAT do kwoty odszkodowania.

Przykładowe wyroki NSA w tym zakresie: I OSK 347/16, I OSK 14/14, I OSK 802/14.

Interpretacja podatkowa

Ponieważ sprawa każdego mieszkańca jest inna, w prawie podatkowym istnieje możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej, również przed wystąpieniem zdarzenia, które może wywołać obowiązek podatkowy. Więcej o interpretacjach można przeczytać na stronach biznes.gov.pl.

9. Czy poniosę inne koszty z uwagi na sprzedaż nieruchomości?

Wszystkie koszty związane z wyceną nieruchomości i kosztami transakcyjnymi, np. opłatą notariusza będzie ponosić kupujący.   

10. Co z rolnikami zbliżającymi się do wieku emerytalnego?

Każda sytuacja będzie analizowana indywidualnie. Istnieje możliwość aby osobom prowadzącym działalność rolniczą, zbliżającym się do wieku emerytalnego, były oferowane wyższe emerytury specjalne na wniosek Pełnomocnika, również w przypadku braku wymaganego stażu pracy.

11. Co z rolnikami uczestniczącymi w krajowych i unijnych projektach z dofinansowaniem?

Spółka Celowa będzie przejmowała zobowiązania wynikające z realizowanych projektów współfinansowanych ze środków publicznych, w tym środków europejskich.

12. Czy prowadzone są jakieś działania, które doprowadzą do powstania kierunków w szkołach zawodowych, technicznych, wyższych, żebyśmy mieli personel gotowy do obsługi takiego portu?

Wykształcenie dostatecznej liczby ekspertów w zakresie lotnictwa, którzy będą pracować w CPK, jest dużym wyzwaniem. Niewykluczone, że w pobliżu Portu Solidarność powstaną szkoły skoncentrowane na branży lotniczej, zapewniające swoim absolwentom zatrudnienie w CPK. Z taką inicjatywą wystąpił jeden z samorządów sąsiadujących z terenem inwestycji. Czas pozostały do otwarcia Portu Solidarność pozwala na wykształcenie kilku roczników wysoko wykwalifikowanych specjalistów.